بوق یک سیگنال صوتی کوتاه و اغلب تیز است که معمولاً با شدت بالا تولید میشود. این صدا در اصل حاصل تولید موج صوتی با فرکانس مشخص توسط یک مولد سیگنال یا مدولاسیون خروجی سختافزاری (مانند بلندگو یا بازر) است. در رایانهها، بوق اغلب از طریق برد اصلی (Motherboard) یا کارت صدا ایجاد میشود و میتواند بهعنوان هشدار سختافزاری، اعلان خطا یا نشانهی وضعیت سیستم به کار رود.
از دیدگاه مهندسی مخابرات، بوق نوعی تون پیوسته یا پالسی است که برای انتقال پیامهای ساده، سیگنالینگ یا هشدار در شبکهها مورد استفاده قرار میگیرد. بهعنوان نمونه، در سیستمهای تلفنی، بوق میتواند نشاندهندهی اشغال بودن خط، پایان تماس یا دریافت سیگنال باشد.
در برنامهنویسی، تولید بوق با تعیین فرکانس (Frequency) بر حسب هرتز و مدت زمان (Duration) بر حسب میلیثانیه یا ثانیه امکانپذیر است. تغییر فرکانس موجب تغییر در زیر و بمی صدا (Pitch) و تغییر مدت زمان باعث طولانیتر یا کوتاهتر شدن بوق میشود. به همین دلیل، بوق میتواند نه تنها یک هشدار ساده بلکه یک کد شنیداری برای انتقال دادههای محدود باشد.
صدای بوق یا بیپ (Beep) معمولاً یک موج سینوسی یا مربعی ساده است که در محدودهی شنوایی انسان (۲۰ هرتز تا ۲۰ کیلوهرتز) تولید میشود. اما در کاربردهای عملی، چند فرکانس رایج و مهم برای بیپ وجود دارد:
🔹 رایجترین فرکانسها در دستگاهها و رایانهها
- ۱۰۰۰ هرتز (۱ کیلوهرتز): استانداردترین فرکانس بیپ در رایانهها، بایوس، و تجهیزات الکترونیکی.
- ۸۰۰ هرتز: در برخی سیستمها به جای ۱ کیلوهرتز استفاده میشود؛ کمی بمتر شنیده میشود.
- ۴۰۰–۵۰۰ هرتز: در آژیرها و بوقهای هشدار (مثلاً ماشین یا آسانسور).
- ۲–۴ کیلوهرتز: برای هشدارهای تیز و واضح (آژیر خطر، هشدار دود، آتشسوزی).
🔹 در استانداردهای بینالمللی (مانند تلفن و مخابرات):
- DTMF tones (تلفن): ترکیب فرکانسهای ۶۹۷، ۷۷۰، ۸۵۲، ۹۴۱ هرتز (پایین) با ۱۲۰۹، ۱۳۳۶، ۱۴۷۷، ۱۶۳۳ هرتز (بالا).
- بیپ پیغامگیر تلفن (Message Waiting): معمولاً حدود ۴۰۰ هرتز.
🔹 در سیستمهای هشدار ایمنی و پزشکی:
- ۴۴۰ هرتز (نت A موسیقی): برای بیپهای ساده و کوتاه.
- ۲۴۰۰ هرتز: در بسیاری از دستگاههای پزشکی برای هشدار جدی.